Freudyen Keynes: Harcayan Adam, Harcayan Devlet

S. Sevinç Orhan - Metin Sarfati

Keynes, Keynes öncesi Euclidyen düzlemde analiz yapan tüm iktisadı klasik iktisat olarak tanımlarken, kendi kuramıyla iktisadın genel kuramını yazar. Keynes’de Euclidyen dünya reddedilerek, ölçülemez risk ve belirsizlik altında insanın ön görülemeyen yatırım ve harcama davranışı öne çıkarılır. Bu yolla, kapitalist sistemde animal spirit imgesiyle belirsizlik karşısında harcayan devlet aktörü kurama kazandırılırken, kuramın yeni ekonomi politiği üretilir. Freud’a göre Eros–Thanatos ikileminde sonsuzluk ve kendini gerçekleştirme itkisi insanı ölüme sürükler. İnsan özgürleşme, sınırsız gelişme ve tükenmez zenginleşme ihtirasıyla, uygarlıkla çatışarak, bilerek ya da bilmeyerek uygarlığı yok etmeye çalışır. Freudyen yaklaşımda insan kendinin sahibi olamayandır. İnsan doğası rasyo yerine itkilerin etkisiyle savrulurken, zenginliğin dehlizlerinde kendini tüketerek ölümünü hazırlar. Keynes’e göre kapitalizm Freudyen ölüm itkisini çağrıştıran bir sistemdir. Freudyen yaklaşımdan hareketle Keynes biriktirme güdüsünü eleştirirerek harcama davranışıyla istifleyen insan doğasından kurtulur. Keynes, Freudyen psikanalizle iktisat kuramına harcayan adam imgesinde yeni bir aktör daha kazandırır.

Anahtar Kelimeler: Keynes, İktisadi Yöntem, Metodolojik Bireycilik