Sosyalist Ekonomi Yönetiminin Rasyonelliği Tartışması: Mises, Hayek ve Piyasa Sosyalistleri

Eren Kırmızıaltın

Mises’in eleştirisiyle başlayan sosyalist bir toplumda ekonomiyi rasyonel bir şekilde yönetmenin mümkün olup olmadığına dair tartışma, bir bakıma, planlamaya karşı piyasa tartışmasıdır. Özellikle üretimde ve dağıtımda, devlet merkezli ekonomi yönetimi ile piyasa merkezli ekonomi yönetiminin karşılaştırılması yapılarak sosyalist planlama değerlendirilir: Bir yanda sosyalist planlamanın rasyonel olacağını savunanlar, öte yanda bunun teorik ve/veya pratik olarak imkânsız olduğunu savunanlar. Ve bu tartışma içerisinde bilgi sorunu oldukça önemli bir yere sahiptir: Planı hazırlayanlar ve uygulayanlar, kaynakları etkin bir şekilde kullanabilmek için gerekli olan bilgiyi elde edebilir mi? Bu çalışma, belirtilen tartışmada sunulan argümanları incelemektedir. Hayek’in bilgi temelli eleştirisine, ‘piyasa sosyalistleri’nin tam olarak cevap veremediği savunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Von Mises, F. Hayek, Plânlama, Piyasa, Piyasa Sosyalistleri